KL. II

Temat lekcji: W labiryncie wartości, czyli jak odnaleźć piękno zwykłego życia?

Cele ogólne:

• Rozwijanie umiejętności odbioru dzieł literackich i innych tekstów kultury, a przez nie przybliżanie rozumienia człowieka i świata.
• Uczenie istnienia w kulturze, przede wszystkim w jej wymiarze symbolicznym i aksjologicznym, tak, by stawała się wewnętrzną i osobistą własnością młodego człowieka.

Cele ścieżek: Edukacja filozoficzna, Etyka:

• Kształtowanie refleksyjnej postawy wobec człowieka, jego natury, powinności moralnych oraz wobec różnych sytuacji życiowych.
• Rozpoznawanie podstawowych wartości i dokonywanie właściwej ich hierarchizacji.
• Pomaganie w odpowiedzi na podstawowe pytania, dotyczące szczególnie sensu życia ludzkiego.

Cele szczegółowe; uczeń:

• Wyróżnia tekst liryczny spośród innych rodzajów literackich.
• Posługuje się ze zrozumieniem terminami: wiersz sylabiczny, strofa, metafora – personifikacja, anafora, rym krzyżowy, średniówka.
• Odczytuje sensy naddane utworu.
• Buduje wypowiedzi o charakterze argumentacyjnym.
• Zabiera głos w dyskusji.
• Przekształca tekst poetycki na prozę współczesną.
• Dostrzega potrzebę kierowania się w życiu podstawowymi wartościami etycznymi.

Metody: ćwiczenia przedmiotowe, metaplan, metoda eksplikacji, dyskusja okrągłego stołu, pokaz.

Formy pracy: indywidualna, praca w grupach.

Pomoce dydaktyczne: karta pracy - metaplan, foliogram z obrazem A. Gierymskiego „W altanie”, podręcznik „Przygoda z czytaniem”, tekst fragmentów

wiersza dla grup.

Czas: 2 x 45 min

Przebieg lekcji

1. Uświadomienie uczniom celów lekcji i zapisanie tematu. Przypomnienie definicji labiryntu i konfrontacja jej z metaforą „labirynt wartości” – co ona znaczy? Intuicyjne wypowiedzi uczniów.

Omówienie zadania domowego przez przedstawicieli grup – plakaty z naklejonymi nagłówkami artykułów prasowych (2 grupy) i zdjęciami wyciętymi z czasopism (kolejne 2 grupy uczniów). Komentarze uczniów w nawiązaniu do tematu lekcji.

2. Wypełnienie, na podstawie omówionego zadania domowego, karty pracy – metaplan. Praca w grupach z indywidualnymi kartami pracy stanowiącymi notatkę do zeszytu. Omówienie wyników pracy grup po uzgodnieniu wspólnego stanowiska według pytań: Jak jest? (w naszym współczesnym życiu). Jak powinno być? Dlaczego nie jest tak, jak powinno być? Wnioski – wynik dyskusji, przemyśleń. Wyeksponowanie wychowawczego celu lekcji – zasady moralne w życiu człowieka – postępowanie w imię dobra, szlachetność, prawda, szczerość, wrażliwość na potrzeby drugiego człowieka, przyjaźń, miłość, rodzina...
3. Pisemne uzupełnianie zdań w zeszycie: Najważniejsze jest dla mnie... Jestem sobą, ponieważ... Cenię w sobie... Odczytanie przykładów wypowiedzi uczniów wyrażających zgodę na publiczne przedstawienie treści zdań.
4. Desiderata – ciche czytanie tekstu z podręcznika z podkreśleniem przez uczniów tych miejsc, które bliskie są wypowiedziom pisemnym z punktu 3. scenariusza. Odczytanie przykładów. Czym jest Desiderata?- spontaniczne wypowiedzi uczniów oraz uzupełnienie nauczyciela. Autorem tekstu jest Max Ehrmann (1872-1945). Diesiderata powstała w 1927 r., a nie jak głosi tradycja w 1692 r. Tekst utworu został opublikowany przez żonę autora po jego śmierci. W 1950 r. pastor kościoła św. Pawła w Baltimore włączył go do zbioru pieśni nabożnych – tą drogą Diesiderata dostała się do kultury masowej. Używa się jej jako motto, drukuje na ulotkach i kalendarzach, czyta na ślubach i pogrzebach. Tekst Desideraty uświadamia prawdziwą wartość miłości, zmiany i wszystkiego, czego doznajemy. Samodzielna notatka uczniów.
5. Powrót do metaplanu – które cytaty z Diesideraty można włączyć do wniosków?
6. Odczytanie przez nauczyciela wiersza A. Asnyka Miejmy nadzieję! Wolne wypowiedzi uczniów na temat wiersza – zwrócenie uwagi na tryb rozkazujący czasowników i zdania wykrzyknikowe oraz metrum wiersza, podkreślające ważność treści – skupienie uwagi na systemie wartości. Rola anafory w wierszu – eksponowanie ładunku emocjonalnego z użyciem trybu rozkazującego czasowników 1. osoby l. mn. – nadzieja na „czystość” ideałów, właściwego systemu wartości.
7. Praca w grupach – przekształcanie tekstu wiersza na prozę współczesną (ćwiczenie 3. str. 136 z podręcznika „Przygoda z czytaniem”. Odczytanie uczniowskiej prozy z uwzględnieniem aktualności zagadnień etycznych.
8. Pokaz obrazu Aleksandra Gierymskiego „W altanie” – krótka interpretacja – rola spotkań towarzyskich, przyjaźni; atmosfera spokoju i wypoczynku w kontekście szybkiego biegu życia we współczesnej rzeczywistości. Harmonia w świecie przyrody źródłem uspokojenia ludzkich emocji. Rola sztuki w kształtowaniu systemu wartości.
9. Podsumowanie pracy lekcyjnej ze zwróceniem uwagi na ważną rolę sfery etycznej człowieka dążącego do dobra, prawdy i piękna.
10. Zadanie domowe: Ćwiczenie 4. lub 5. z podręcznika.

Komentarz: „Jeśli mamy czasy relatywizmu, zamętu pojęciowego, to one wpływają na dezorientację sumienia, które niestety jest kształtowane przez mass media w duchu liberalizmu, hedonizmu czy też koncentrowania się na własnych egoistycznych celach.”

ks. dr Aleksander Posacki